ਤਾਜਾ ਖਬਰਾਂ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਤੋਂ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਵਾਈ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮਨਾਇਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਵਾਈ ਸੀ।
ਸਿਧਾਂਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ: ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਧਾਗੇ, ਰੱਖੜੀਆਂ ਜਾਂ ਵਹਿਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਹੁਕਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਿਆਰ: ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਅਨੋਖਾ ਅਤੇ ਅੱਡਰਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਦਿਖਾਵੇ ਦੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ
ਜਨੇਊ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲੋਂ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੂਤ ਦੇ ਧਾਗੇ (ਜਨੇਊ) ਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਧਾਗੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮੈਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਲ ਜਨੇਊ ਦਇਆ, ਸੰਤੋਖ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ।
ਖੋਖਲੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ: ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ, ਵਰਤ ਰੱਖਣੇ, ਸੂਤਕ-ਪਾਤਕ ਦੇ ਵਹਿਮ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਦਿਨ ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਣ ਵਰਗੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਕੀਤਾ।
2. ਇਸਤਰੀ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ
ਰੱਖੜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ: ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖੜੀ (ਰੱਖਿਆ ਬੰਧਨ) ਵਰਗੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਇਸ ਧਾਰਨਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਭਰਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਕਿਰਪਾਨ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼: ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਰਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਖਾਲਸਾ ਸਾਜਨਾ ਵੇਲੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ 'ਕੌਰ' ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਰਪਾਨ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਆਪ ਕਰ ਸਕਣ।
3. ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: [
ਗੁਰਪੁਰਬ: ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਹਾੜੇ ਜਾਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜੇ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨਾਮ ਜਪਣਾ, ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਾ, ਕਥਾ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਅਤੇ ਲੰਗਰ: ਸਿੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੈਸਾਖੀ ਜਾਂ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ (ਦਿਵਾਲੀ) ਮੌਕੇ ਲੰਗਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਭੇਦਭਾਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।
Get all latest content delivered to your email a few times a month.
